Zmiana koloru deski rozdzielczej jest możliwa przez lakierowanie, oklejanie folią albo profesjonalną renowację. O trwałości efektu decyduje przede wszystkim przygotowanie tworzywa, dobór chemii i sposób wykończenia, a nie sam kolor. Przy całej desce trzeba też uwzględnić poduszki powietrzne, dlatego prace domowe najlepiej ograniczyć do małych, demontowalnych elementów.
Metody zmiany koloru deski rozdzielczej
Deska rozdzielcza jest stale wystawiona na promieniowanie UV, podwyższoną temperaturę i dotyk. Materiał musi więc zachować przyczepność oraz wygląd mimo zmian warunków we wnętrzu auta. Inaczej traktuje się sztywną listwę ozdobną, inaczej miękki plastik, a jeszcze inaczej fragment deski z oznaczeniem poduszki powietrznej.
Najczęściej rozważane są trzy techniki. Lakierowanie zmienia kolor bez dodawania grubej warstwy materiału, folia pozwala szybciej odwrócić modyfikację, a profesjonalna renowacja daje największą kontrolę nad przygotowaniem i wykończeniem.
| Metoda | Trwałość | Trudność | Zalecane zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Lakierowanie lakierem do tworzyw | Od umiarkowanej do wysokiej, zależnie od przygotowania i odporności UV | Średnia przy małych elementach, wysoka przy całej desce | Listwy, przyciski, twarde elementy po demontażu |
| Oklejanie folią wrappingową | Umiarkowana, zależna od folii, temperatury i kształtu elementu | Średnia, wysoka na dużych i mocno zaokrąglonych powierzchniach | Wybrane elementy dekoracyjne, bez stref działania poduszek |
| Profesjonalna renowacja natryskowa | Najwyższa z porównywanych metod przy prawidłowym wykonaniu | Wysoka, wymaga doświadczenia i właściwych warunków pracy | Cała deska, skomplikowane elementy i efekt zbliżony do fabrycznego |
Do malowania należy stosować lakiery przeznaczone do wnętrz samochodowych i tworzyw sztucznych, najlepiej z deklarowaną odpornością na promieniowanie UV. Zwykły spray techniczny może początkowo wyglądać dobrze, ale z czasem zmatowieć, zmienić odcień albo zacząć się wycierać.
Folia wrappingowa nie tworzy trwałego połączenia chemicznego z plastikiem. Jej zaletą jest szybka zmiana wyglądu i możliwość usunięcia, natomiast na miękkich, porowatych lub mocno profilowanych powierzchniach może się odklejać. Profesjonalna renowacja obejmuje zwykle demontaż, przygotowanie, dobór struktury i natrysk w kontrolowanych warunkach.
Przygotowanie powierzchni – klucz do trwałości
Farba odpada najczęściej nie dlatego, że wybrano zły odcień, lecz dlatego, że plastik został źle przygotowany. Deski i elementy wnętrza mogą być pokryte silikonami, dressingami, tłuszczem oraz środkami konserwującymi. Sama zmiana koloru bez usunięcia tych warstw nie zapewni przyczepności.
Przy małym elemencie, takim jak listwa albo przycisk START/STOP, przygotowanie powinno przebiegać w następującej kolejności:
- Wyjmij element z samochodu i rozdziel części, których nie wolno malować, takie jak elektronika, gumowe przyciski, soczewki oraz podświetlenie.
- Umyj powierzchnię środkiem usuwającym zabrudzenia, a następnie odtłuść ją alkoholem izopropylowym, czyli IPA. Nie dotykaj przygotowanego tworzywa gołymi palcami.
- Zmatów powierzchnię drobnym papierem ściernym dobranym do rodzaju plastiku. Chodzi o usunięcie połysku i zapewnienie mechanicznego zaczepienia, a nie o głębokie zeszlifowanie faktury.
- Usuń pył, ponownie odtłuść element i zastosuj podkład do tworzyw sztucznych. Nie każdy primer nadaje się do miękkich plastików samochodowych, dlatego trzeba sprawdzić kartę techniczną produktu.
- Po czasie odparowania wskazanym przez producenta nałóż cienkie warstwy lakieru do wnętrz samochodowych. Każda warstwa powinna wyschnąć przed nałożeniem następnej.
W przypadku elementów elastycznych potrzebny może być system przeznaczony właśnie do miękkich tworzyw. Zbyt twarda powłoka będzie pracować inaczej niż podłoże i może pękać albo łuszczyć się przy zmianie temperatury. Malowanie deski zamontowanej w aucie utrudnia równomierne pokrycie, zwiększa ryzyko zabrudzenia wnętrza i nie pozwala prawidłowo zabezpieczyć elektroniki.
Ryzyka i błędy
Najczęstszy błąd to pominięcie odtłuszczania, matowienia lub podkładu. Powłoka może wtedy wyglądać poprawnie przez kilka dni, lecz później zacznie się wycierać przy dotyku albo odchodzić płatami. Problem pojawia się szczególnie po nagrzaniu wnętrza samochodu.
Nie mniej istotny jest dobór koloru i materiału. Tani lakier może blaknąć pod wpływem słońca, a zbyt gruba warstwa zmieni fakturę tworzywa i utrudni działanie przycisków. Oznaczenia, symbole i podświetlenie także wymagają zachowania właściwej geometrii. W renowacji przycisku START/STOP stosuje się czasem technologię laserową do odtworzenia oznaczeń, ale zakres takiej usługi zależy od budowy konkretnego elementu.
Nie oklejaj folią miejsca, z którego ma wydostać się poduszka powietrzna. Powłoka może zmienić sposób rozerwania poszycia i zakłócić działanie układu bezpieczeństwa.
Dotyczy to zwłaszcza obszaru poduszki pasażera w desce rozdzielczej. Nie należy również nakładać tam przypadkowych, grubych warstw lakieru ani ingerować w fabryczne szwy i osłony. Prace przy elementach związanych z systemem SRS powinien wykonać fachowiec, który zna konstrukcję danego modelu.
Samodzielnie czy u fachowca?
Samodzielna zmiana koloru ma sens, gdy element jest mały, można go bezpiecznie wyjąć, a jego powierzchnia nie ma skomplikowanej geometrii. Przed rozpoczęciem oceń zakres pracy według kilku kryteriów:
- Możesz pracować samodzielnie – gdy odnawiasz listwę, ramkę, zaślepkę albo przycisk START/STOP po dokładnym demontażu.
- Lepiej zlecić usługę – gdy zmiana obejmuje całą deskę rozdzielczą lub duże, mocno profilowane elementy.
- Wybierz profesjonalne studio – gdy zależy Ci na strukturze i odcieniu zbliżonym do fabrycznego.
- Nie podejmuj pracy bez konsultacji – gdy element znajduje się przy poduszce powietrznej, ma oznaczenia SRS albo jest połączony z elektroniką.
W praktyce mała renowacja, na przykład zmiana czarnego przycisku START/STOP na czerwony, jest znacznie łatwiejsza do kontrolowania niż malowanie całego kokpitu. Taki detal może nadać wnętrzu sportowy charakter, ale nie wymaga ingerencji w dużą powierzchnię deski. Całą zmianę koloru deski rozdzielczej warto powierzyć zakładowi zajmującemu się renowacją plastików i tuningiem wnętrz, szczególnie gdy samochód ma rozbudowany system poduszek powietrznych.
